263 bis, rue St Honoré 75 001 Paris

RYS HISTORYCZNY: LATA 1670 - 1918
1670

 

Historia Polskiej Misji Katolickiej rozpoczęła się w Paryżu, przy kościele Wniebowzięcia Matki Bożej zbudowanym w latach 1670 - 1676 przy placu Maurice Barrès.

1802 - 1830 Po zawarciu konkordatu w 1802 roku, kościół ten został oddany na nowo dla sprawowania kultu. W dniu 6 marca 1806 roku, Ojciec św. Pius VII celebrował w nim Mszę św. Z tej okazji Napoleon I przeznaczył poważną sumę na odrestaurowanie kościoła, zatrzymał jednak nawę centralną na swoją kancelarię, a były klasztor, do którego należał kościół, przeznaczył na koszary dla swojej "gwardii konnej". Służyli w niej liczni Polacy, którzy w przeciwieństwie do "zwyczajów epoki", masowo uczestniczyli we Mszy św. w pobliskim kościele. Ks. proboszcz Costaz odprawiał dla nich w każdą niedzielę Mszę św. i głosił kazania po polsku. Ponieważ Kościół okazał się za ciasny, nabożeństwa zostały przeniesione do pobliskiego kościoła św. Rocha.

Do roku 1812 nie odnajdujemy wielu śladów Polaków. Dopiero po klęsce Napoleona, wiele polskich rodzin arystokratycznych i wyższych oficerów z armii napoleońskiej przybyło i osiedliło się w Paryżu (Czartoryscy, Poniatowscy, Dąbrowscy i inni).

1830 - 1835 Po klęsce Powstania Listopadowego w 1830 r., tysiące Polaków zmuszonych było opuścić Ojczyznę, aby uniknąć deportacji na Syberię. Większość z nich osiedliła się we Francji, gdzie znaleźli serdeczne przyjęcie. Wśród nich byli: A. Mickiewicz, J. Słowacki, F. Chopin, C.K. Norwid. Towarzyszyło im wielu księży, którzy dla przybyłych odprawiali niedzielne nabożeństwa w kościele św. Ludwika na Wyspie, nieopodal słynnego hotelu "Lambert" Księcia Czartoryskiego, potem w kościele św. Germain de Prés, gdzie spoczywa król Polski Jan Kazimierz, w kościele św. Seweryna, gdzie w tym okresie zawieszono kopię obrazu Matki Bożej Ostrobramskiej z Wilna, i w końcu w kaplicy Drogi Krzyżowej przy kościele św. Rocha.

W dniu 22 maja 1834 roku “tłum Polaków” był obecny w kościele Wniebowzięcia, przyszłym kościele polskim, na pogrzebie La Fayette'a, wielkiego przyjaciela Polski, szczególnie marszałków: K. Pułaskiego i T. Kościuszki, z którymi walczył w Ameryce.

Opieka duszpasterska nad przybyłymi Polski rozwija się spontanicznie i bez zorganizowanych form. Dlatego też Bogdan Jański z grupą młodych, aktywnych świeckich postanowił stworzyć Polską Misję Katolicką. Trzech spośród nich: Piotr Semenenko, Hieronim Kajsiewicz i Aleksander Jełowicki udało się potem do Rzymu, gdzie po odbytych studiach teologicznych otrzymali święcenia kapłańskie i powrócili do Paryża.

1836 - 1844 Oni to, wraz z A. Mickiewiczem, 17 lutego 1836 roku założyli Polską Misję, przy ulicy Notre Dame des Champs pod numerem 11. Z życzliwym pozwoleniem arcybiskupa Paryża, ks. Hyacyntego Ludwika de Quelen, roztoczyli opiekę duszpasterską nad Polakami w Paryżu i w każdą niedzielę odprawiali nabożeństwa w kaplicy Drogi Krzyżowej przy parafii św. Rocha. W tym czasie liczba Polaków w Paryżu i okolicy wzrasta, a szczególnie w Montmorency.

Wkrótce, w 1841r. została otwarta Szkoła Polska zwana "Batigniolską ", zaś w 1846 roku powstał Sierociniec św. Kazimierza, którym do dziś kierują polskie Siostry Miłosierdzia św. Wincentego a Paulo.

W roku 1844 Polska Misja Katolicka wprowadziła się na ulicę Saint Honoré 263, do budynku przylegającego do kościoła Wniebowzięcia Matki Bożej. Kościół ten należał do parafii św. Magdaleny, która otrzymała dla swych celów "świątynię chwały" i przekształciła ją w dzisiejszy kościół św. Magdaleny a kościół Wniebowzięcia arcybiskup Paryża, Denys Affre oddał w roku 1844 bezpłatnie do użytku Polaków i Polskiej Misji Katolickiej. Od tej chwili kościół ten został nazywany “Kościołem Polskim” i stał się miejscem kultu i spotkań wspólnoty polskiej a ks. A. Jełowicki został mianowany pierwszym Rektorem kościoła Wniebowzięcia Matki Bożej i Misji.

1845 - 1918

Kolejne lata, w których Polska do roku 1918 pozostawała pod okupacją rosyjską, pruską i austriacką, przywiodły do Francji kolejne dwie duże grupy emigrantów: pierwszą w roku 1848, (w roku niepokojów politycznych i społecznych) oraz drugą w roku 1863 (upadek Powstania Styczniowego). Większość musiała wówczas opuścić Polskę z powodów politycznych. Zajmowała się nimi grupa księży skupionych przy Polskiej Misji Katolickiej, którzy prowadzili życie wspólne i pomagali w parafiach francuskim: św. Wawrzyńca, św. Augustyna. Dojeżdżali też do Saint-Cloud i Montmorency. Do akcji katolickiej angażowali oni świeckich, by "te nieformalne grupy ożywiły duchem ewangelicznym środowiska polityczne, szkolne, naukowe, teatralne, przemysłowe i robotnicze. A wszystko dlatego, by wysiłek ewangelizacji przenikał życie publiczne i prywatne emigrantów". Usiłowali też kontaktować się z wierzącymi Francuzami i “łączyć się z wszystkimi, którzy starają się stworzyć nowe społeczeństwo oparte na miłości, sprawiedliwości i pokoju”. Lacordaire był częstym gościem w starych murach Misji. Spowodowało to znaczny wzrost liczby pracujących księży. W 1863 roku arcybp Paryża Jerzy Darboy, przyjął "z ojcowską dobrocią" 40 nowych księży polskich a w 1865r., czterdzieści osiem Sióstr Wizytek przybyłych z Wilna założyło dom w Wersalu.

Polacy aktywnie uczestniczyli w życiu Francji. Z wielkim oddaniem, dwa razy z roku, udawali się z pielgrzymką do kościoła Matki Bożej Zwycięskiej. Z okazji ogłoszenia dogmatu o Niepokalanym Poczęciu, dnia 8. XII. 1854, wmurowali tablicę pamiątkową z sercem z brązu, a w nim grudkę polskiej ziemi i kawałek chleba przywiezionego z Polski. W roku 1857 dwukrotnie pomagali biskupowi w Puy w budowie gigantycznej statuy Matki Bożej Francji. W czasie oblężenia Paryża przez wojska pruskie w roku 1870, ks. W. Witkowski, zorganizował sieć ambulansów, którą osobiście kierował, by nieść pomoc rannym. Odpowiedzialny był również za jeńców wojennych. Z tej racji Prezydent Adolf Thiers odznaczył go w roku 1871 "Legią Honorową".

W czasie Komuny Paryskiej, kościół został kompletnie ograbiony. Ksiądz Deguerry, proboszcz kościoła św. Magdaleny i wielki przyjaciel Polaków i polskiej sprawy mieszkający w sąsiedztwie Misji został 4 kwietnia 1871 roku aresztowany i przes samym upadkiem Komuny rozstrzelany wraz z wieloma innymi zakładnikami.
Ograbionemu kościołowi pospieszył z pomocą ojciec święty Pius IX: ofiarował świątyni nowe paramenty kościelne i naczynia liturgiczne.

W roku 1874 Polska Misja Katolicka zorganizowała pierwszą narodową pielgrzymkę Polaków do Lourdes, której tradycja ta trwa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. (Po drugiej wojnie światowej dołączają do niej Polacy z Anglii, Beneluksu, Niemiec i Danii).

W roku 1892 Nuncjusz Apostolski w Paryżu, Arcybp Czacki, Polak był częstym gościem w Misji i podsuwał Rektorowi myśl budowy nowego kościoła dla Polaków. Projekt ten nigdy nie został zrealizowany mimo dwukrotnej próby i poważnej sumy zebranej na ten cel.

W czasie wojny 1914-1918, generał Józef Haller zorganizował armię polską, która walczyła u boku Francuzów a księża z Misji spieszyli z pomocą duchową żołnierzom. 4 czerwca 1917 roku powstał w Paryżu "Polski Komitet Narodowy" a kościół polski często wypełniał się niebieskimi mundurami.

ciąg dalszy...  
 
    LOURDES KORSYKA LA FERTE DINARD